Vamık Şükrü Paşa'nın Evkaf–ı Ümem Tarihi

Vâmık Şükrü Paşa (Altınbaş), 1915 yılında "Tarih-i Evkâf-ı Ümem" adlı eserini yazmaya başlamıştır. Bu eserini sekiz cilt olarak 1940 yılında tamamlamıştır. Eserin ilk yedi cildinde vakıf, ve vakıf eserlerine yer vermektedir. Yeri geldiğinde eserlerin yapıldığı zaman dilimine ilişkin tarihi bilgi de vermektedir. Sekizinci cilt tamamen içindekiler, şahıs ve yer indekslerine ayrılmıştır. Eseri inceleyenler bu indekslerden yararlanmak suretiyle ilgilendikleri vakıf ve vakfı kuran şahıslar hakkında bilgi sahibi olabilirler.

Vâmık Şükrü Paşa'nın son çalıştığı yerin Vakıflar Nezareti olması ve bura- da uzun yıllar hizmet yapmış bulunmasının eserin yazılmasında önemli rol olduğunu düşünüyoruz. Görev gereği vâkıf olduğu bilgileri sonraki kuşaklara aktarma çabasına girişmiş ve eserini yirmi beş yıllık bir zaman diliminde hazırlamıştır. Kendisinin de vurguladığı gibi eserine aldığı vakıf eserleri, ecdadın yaptığı, yaptırdığı eserlerin tümü içerisinde çok az bir kısma tekabül etmektedir. Geçmişteki vakıf eserlerinin sayısına örnek vermek için kendisinin Vakıf Nezaretinde yaklaşık yirmi bin vakfiyeye baktığını bunun yanında tapu kayıtları içerisinde ise iki vakfiyeyi incelediğini belirtmiştir. Bu nedenle geçmişte kurulan vakıf eserlerinin tümü yazarın çalışmasında yer aldığı söylenemez. Fakat yazılanların sayısı bir hayli fazladır. Vakıflar Genel Müdürlüğü bu konuda önemli bir görev üstlenmiştir. Ülkemiz sınırları içinde ve dışında birçok vakıf eserleri bulunmaktadır. Bu eserlerin bir kısmını bu eserde bulabilmekteyiz.