Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerinin Yönetiminde Yaşanan Hukuksal Sorunların Tespiti ve Hizmet Sunumuna Etkisi

"Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerinin Yönetiminde Yaşanan Hukuksal Sorunların Tespiti ve Hizmet Sunumuna Etkisi" başlıklı çalışma; hâlihazırda 1981 yılında yürürlüğe konulan ve zaman içerisinde oldukça az değişikliğe tabi tutulan, bilhassa 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun yürürlüğe girmesi akabinde, Mahallî İdareler Reformu neticesinde işlerliği ve uygulama kabiliyeti hukuki açıdan çok sayıda tereddüt doğuran 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan sorunları tespit etmeyi ve çözüm önerilerinde bulunmayı amaçlamıştır. Mezkûr Kanun İstanbul özelinde hazırlanmış ve uygulamaya konulmuş olsa da zaman içinde diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanmaya devam edilmiştir. Ancak 2014 yılında önemli maddeleri yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun ile sayısı 30 olan büyükşehir belediyelerinin hizmet alanlarının il mülki sınırı olması ile birlikte Su ve Kanalizasyon İdarelerinin de hizmet alanı genişlemiş ve 1981 koşullarında sadece İstanbul'un kentsel alanı için tasarlanan Kanun'un tatbikinden kaynaklanan sorunlar Türkiye genelinde, özellikle kırsal alanları da kapsayacak şekilde yaygınlaşmış, var olan sorunların mahiyeti ve çeşitliliği de son derece artmıştır.

Araştırma kapsamında yedi bölgeden birer Su ve Kanalizasyon İdaresi inceleme altına alınmıştır. İstanbul, İzmir, Mersin, Ankara, Ordu, Malatya ve Mardin'de bulunan Su ve Kanalizasyon İdareleri yöneticileri ile görüşmeler yapılmış, söz konusu görüşmeler neticesinde tespit edilen hukuki sorunlar ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü yöneticileri ve Türkiye Belediyeler Birliği Hukuk İşleri Müdürlüğü yöneticisiyle de görüşülerek raporlanmıştır. Konu özelinde Yerel Yönetim ve Afet Politikaları Kurulu ile de görüşülmüştür. Nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması yaklaşımı benimsenen araştırmada literatür araştırması, yargıya taşınan uyuşmazlıklara dayalı ikincil veriler ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlardan oluşan birincil veriler neticesinde çok sayıda sorun alanı tespit edilmiştir. Anılan tespitler ise mevzuat ve yasal düzenleme, su verimliliği ve sürdürülebilirlik, insan kaynağı, hizmet sunumu ve planlama, finansman ve mali yapı ile teknoloji/altyapı temaları özelinde incelenmiştir. 2560 sayılı Kanun'un günün koşullarına yeterince yanıt verememesi ve mevzuat özelinde hukuki uyuşmazlığa, belirsizliğe ve boşluğa sebebiyet veren tüm hususlar yönetsel olarak SUKİ'lerin hizmet sunumuna etkisi kapsamında değerlendirilmiştir. Akabinde de tespit edilen sorunlara ve daha etkin hizmet sunumu adına mevzuat düzenlemeleri ile birlikte iyileştirilmiş bir SUKİ Modeli öneri olarak sunulmuştur.