Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının Hukuki Niteliği

Bu çalışmada hidrolik su kaynakları üzerinde elektrik üretimi gerçekleştirmeye talip olan özel hukuk tüzel kişilerinin, DSİ Genel Müdürlüğü ile akdetmeleri gereken su kullanım hakkı anlaşmasının hukuki niteliği incelenmiştir. İncelememizde, su kullanım hakkı anlaşmasının kamusal sulardan yararlanmaya imkân veren ve elektrik üretimi kamu hizmetinin özel kişiler eliyle yürütülmesini sağlayan iki boyutu üzerinde durulmuştur.

Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde su kaynaklarının kamusal mal niteliği, kamusal sulardan yararlanmanın hukuki rejimi ve su kaynakları üzerinde yarışan menfaatler ele alınmıştır.

İkinci bölümde ise su kullanım hakkı anlaşmasının konusu olan elektrik üretim faaliyetinin kamu hizmeti niteliği sorgulanmıştır. Bu sorgulama neticesinde elektrik üretim faaliyetinin kamu hizmeti niteliğini muhafaza ettiği sonucuna ulaşılmış ve bu durum su kullanım hakkı anlaşmasının hukuki niteliğinin tespitinde önemli bir belirleyici olmuştur.

Çalışmamızın üçüncü bölümünde, anlaşmanın hukuki niteliğine ilişkin sorgulama yapılırken, anlaşma öncesi aşamalara, mevzuat ve anlaşma kapsamındaki yükümlülüklere ve bu yükümlülüklerin ihlali hâlinde doğacak neticelere değinilmiş; süreçte yaşanan hukuki ihtilaflar ve özellikli durumlar anlatılmıştır. Ayrıca anlaşmanın 4734 ve 2886 sayılı Kanun'lara tabi ihaleleler neticesinde akdedilen sözleşmelerden farklı yönleri ortaya konulmaya çalışılmış, yargı organlarının aksi yöndeki kararları eleştirilmiştir.

Bütüncül olarak yapılan değerlendirmede, su kullanım hakkı anlaşmasının EPDK tarafından düzenlenen lisansla birlikte, hidroelektrik üretim kamu hizmetinin özel kişiler eliyle kurulması ve yürütülmesi usulünün bir parçasını oluşturduğu ve idari sözleşme niteliği taşıdığı düşünülmektedir. Bu çerçevede, tespit edilen sorun alanlarına ilişkin mantıksal açıklamalar üretmeye gayret edilmiş ve yargısal istikrarın sağlanmasına katkı sunmak amaçlanmıştır.