Kiralananın El Değiştirmesi

Bu eser, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle birlikte kira hukukunda önemli bir yenilik olarak kabul edilen kiralananın el değiştirmesi kurumunu kapsamlı biçimde incelemektedir. TBK m. 310 ve 311 hükümleri ekseninde ele alınan bu düzenleme, kira sözleşmelerinin sürekliliği ve taraflar arasındaki menfaat dengesinin korunması bakımından özel bir önem taşımaktadır.

Kira sözleşmeleri, bireylerin barınma ihtiyacından ticari işletmelerin faaliyetlerini sürdürmesine kadar geniş bir alanda işlev görmekte; bu yönüyle frem sosyal hayatın hem de ekonomik düzenin temel yapı taşlarından birini oluşturmaktadır. Kiralananın mülkiyetinin el değiştirmesi ise, bu sözleşmelerin devamlılığı açısından en kritik sorunlardan biridir. 818 sayılı Borçlar Kanunu döneminde "satım kirayı bozar" ilkesi doğrultusunda kiracının korunması sınırlı ölçüde sağlanırken, 6098 sayılı Kanun ile kabul edilen yasal sözleşme devri anlayışı, kiracının menfaatlerini daha güçlü biçimde teminat altına almıştır. Bu dönüşüm, yalnızca teknik bir düzenleme farklılığı değil, aynı zamanda kiracının korunmasına yönelik hukuk politikası tercihlerinin de somut bir tezahürüdür.

Çalışmanın yöntemi, karşılaştırmalı ve tarihsel bir yaklaşımı içermektedir. Öncelikle, 818 sayılı Borçlar Kanunu ve 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun dönemindeki düzenlemeler incelenmiş; ardından mehaz İsviçre Borçlar Kanunu ile Türk hukukundaki düzenleme mukayese edilmiştir. Daha sonra TBK m. 310'un uygulanma şartları, hükmün hukukî niteliği ve sonuçları doktrindeki görüşler ve yargı kararları ışığında değerlendirilmiş; TBK m. 311 hükmü ile bağlantılı sorunlar da sistematik biçimde ele alınmıştır. Bu çerçevede, eserde yalnızca dogmatik çözümlemelere değil, aynı zamanda düzenlemenin dayandığı toplumsal ve hukuk politikası gerekçelerine de dikkat çekilmiştir.