Kira Sözleşmesinin Değişen Koşullara Uyarlanması

Sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması kurumu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 138. madde hükmünde düzenlenen hukuki bir kurumdur. Bahsi geçen düzenleme, madde gerekçesinde de açıklandığı üzere, Alman borçlar hukuku sisteminde doğup gelişen işlem temeli teorisine dayanmaktadır. Kira sözleşmeleri de söz konusu genel hüküm göz önünde bulundurulmak suretiyle değişen koşullara uyarlanacaktır. Buna göre kira sözleşmesinin kurulmasının ardından ortaya çıkan durum değişiklikleri nedeniyle sözleşmesel edim dengesinin bozulması sonucunda mağdur (kanun koyucunun tabiriyle borçlu) taraf bahsi geçen madde hükmünde kendisine tanınan uyarlama hakkını kullanmak suretiyle görevli ve yetkili mahkemede bir uyarlama davası açma imkanına sahip olacaktır. Davanın açılması üzerine yargılamayı yürüten hakim, eğer TBK. m. 138'de yer alan maddi uyarlamaya ilişkin olan koşullar somut olayda mevcutsa, sözleşmeyi ayakta tutarak dar anlamda uyarlamaya çalışacak, bunun mümkün olmaması halinde ise uyuşmazlık konusu kira sözleşmesi fesih hakkının kullanılması suretiyle sona erdirilerek geniş anlamda değişen koşullara uyarlanacaktır.

Kaleme alınan çalışmanın ilk bölümünde kira sözleşmeleri ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması kurumunun genel bir çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümü olan üçüncü bölümde ise kira sözleşmesinin değişen koşullara uyarlanması kurumu özel olarak inceleme kapsamına alınmış bu bağlamda konu hem maddi hem de şekli hukuk bakımından oldukça kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.