Rekabet İhlali Halinde Şirketler Topluluğunda Sorumluluk Rejiminin Belirlenmesi

Ticaret hukukunun temel ilkelerinden birisi her bir şirketin bağımsız tüzel kişiliği haiz olmasıdır. Bununla beraber, şirketler topluluğunu oluşturan çeşitli tüzel kişiliklerin topluluk menfaatini esas alan yapısı ve hakimiyet, bağımlılık ve kontrol ilişkilerinin ön plana çıkaran dinamiği bu temel ilkeden uzaklaşarak şirketler topluluğuna özgü bir sorumluluk rejimi benimsenmesi gereğini ortaya koymuştur.

Hukukumuzda da 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile birlikte şirketler topluluğunda sorumluluğa ilişkin birtakım düzenlemeler yapılmış olsa da bu düzenlemeler kapsamına girmeyen ve topluluk dışı zararın tazminini gerektiren bazı durumlarda tüzel kişilik perdesinin kaldırılması veya fiili organ kurumlarına başvurma ihtiyacı doğabilmektedir. Konuya rekabet hukuku açısından yaklaşıldığında, teşebbüs kavramından yola çıkılarak her biri ayrı tüzel kişiliğe sahip ve ancak aynı şirketler topluluğu çatısı altında bulunan çeşitli şirketlerin, ekonomik bütünlük ilkesi kapsamında tek bir süje olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bu değerlendirme yapılırken sınırlı sorumluluk ve bağımsız tüzel kişilik kavramları gibi şirketler hukukunun temel ilkeleri esas alınmamakta; yukarıdan aşağıya sorumluluğun genişletilebildiği veya aşağıdan yukarıya sorumluluğun genişletilebildiği örneklerde olduğu gibi şirket, kendisinin tarafı olmadığı bir rekabet ihlalinden teşebbüs kavramı çerçevesinde sorumlu tutulabilmektedir.

Bu çalışma kapsamında, şirketler topluluğunda yer alan hakim şirket ve bağlı şirket veya şirketler arasında rekabet ihlalinden kaynaklanan sorumluluk rejiminin öncelikle ticaret hukuku ve akabinde rekabet hukuku kapsamında nasıl düzenlendiği incelenecektir.