^{Ceza Hukuku Boyutuyla} Şirketlerde Uyum (Compliance) ve İç Soruşturma

Şirketlerde uyum programı (compliance)kurulması zorunludur. Uyum, hukuka aykırılıktan korunma, hukuka aykırılığın tespiti ve aykırılığa tepki olmak üzere üç aşamadan oluşur. Hukuka aykırılığın önlenmesi için gerekli önlemlerin alınmaması, yöneticilerin özel hukuk ve ceza hukuku sorumluluğunu doğurur; ayrıca şirket tüzel kişiliği de yaptırımlarla karşılaşabilir. Uyumun ikinci ve üçüncü aşaması olan şirket içi soruşturmada (internal investigation) hukuka aykırılığı kimin gerçekleştirdiği belirlenir. Bunun için belgeler, e-postalar, telefon ve İT kayıtları incelenir, güvenlik kameraları kullanılabilir ve çalışanlarla görüşmeler yapılabilir. Elde edilen deliller, uyumun son aşamasında yani hukuka aykırılığa tepki sürecinde medeni veya ceza yargılamasında kullanılabilir.

Bu çerçevede eser; işyerinde işçinin izlenmesi, iç soruşturmalarda elde edilen hukuka aykırı delillerin durumu, kişinin kendi aleyhine delil vermeme hakkı (nemo tenetur), ihbarcıların korunması (whistleblowing), uyum programlarının ticaret, iş, ceza ve kabahatler hukukundaki sorumluluğa etkisi ile iç soruşturma bulgularının yargılamaya aktarılması gibi konuları kapsamlı biçimde ele almaktadır.

Çalışmanın amacı, şirket yönetiminin denetim ve gözetim yükümlülüğü, işverenin yönetim hakkı ve işçinin sadakat borcu gibi temel iş ve ticaret hukuku kavramlarını muhakeme hukuku, özellikle ceza muhakemesi hukuku perspektifinde bir araya getirerek hem teorik bir tartışma yürütmek hem de uygulamaya katkı sunmaktır.